Wiatrak na gniazdo zapalniczki czy USB – co wybrać do samochodu
Zasilanie z gniazda zapalniczki daje więcej mocy i sensowny nawiew z większego śmigła, USB wygrywa wygodą i dostępnością portów. Jeśli wiatrak ma faktycznie chłodzić kabinę, wybór jest jednoznaczny: 12 V. Port USB nadaje się do małych konstrukcji punktowych.
Ile mocy daje każde z tych zasilań?
Gniazdo zapalniczki podaje napięcie instalacji pojazdu, czyli około 12 V, i pozwala na pobór prądu rzędu kilku amperów. To wystarcza z zapasem dla wentylatora o śmigle 14 cm i mocnym silniku.
Port USB w standardowej wersji dostarcza 5 V i ograniczony prąd, co przekłada się na wyraźnie mniejszą moc silnika. Konstrukcje USB są więc z natury mniejsze i cichsze, ale przetłaczają odpowiednio mniej powietrza.
Kiedy USB jest wystarczające?
Przy chłodzeniu punktowym: strumień skierowany na twarz kierowcy, mały wiatrak na desce rozdzielczej, konstrukcja na klips przy zagłówku. W takich zastosowaniach niewielka wydajność nie przeszkadza, bo odległość od strumienia jest mała.
Sprawdza się także wtedy, gdy gniazdo 12 V jest zajęte przez ładowarkę, kamerę albo nawigację. Rozbudowywanie rozgałęźników w gniazdku zapalniczki bywa mniej praktyczne niż użycie wolnego portu USB.
Kiedy 12 V jest jedynym rozsądnym wyborem?
Gdy wiatrak ma obsłużyć całą kabinę, przenosić powietrze na drugi rząd siedzeń albo pracować w busie, ciągniku lub pojeździe dostawczym. Tam potrzebny jest realny strumień powietrza, a nie delikatny podmuch.
Przykładem konstrukcji tej klasy jest model dostępny w Eldor24.pl – zasilany z gniazda zapalniczki 12 V, o średnicy śmigła 14 cm i wysokości 18 cm, z regulacją i długim przewodem, opisywany jako rozwiązanie do samochodów, autobusów i ciągników bez klimatyzacji.
Co z pojazdami na instalacji 24 V?
Część pojazdów ciężarowych i maszyn pracuje na napięciu 24 V. Podłączenie do takiej instalacji urządzenia przeznaczonego wyłącznie na 12 V kończy się uszkodzeniem silnika, zwykle natychmiastowym.
Rozwiązaniem są konstrukcje dwunapięciowe, opisywane jako 12 V/24 V, albo przetwornica obniżająca napięcie. Weryfikacja tego parametru przed zakupem jest ważniejsza niż wszystkie pozostałe cechy urządzenia.
Jak zamontować wiatrak, żeby nie przeszkadzał?
Zasada podstawowa: urządzenie nie może ograniczać widoczności ani znajdować się w strefie rozwinięcia poduszki powietrznej. To wyklucza środek deski rozdzielczej w wielu pojazdach i górną część szyby.
Poza tym liczy się przewidywalność zachowania przy hamowaniu:
- podstawa antypoślizgowa lub klips zamiast luźnego postawienia na desce
- montaż poza polem widzenia kierowcy i poza strefą poduszek
- przewód prowadzony tak, by nie wchodził między pedały ani pod dźwignię
- brak kontaktu z elementami, które nagrzewają się od słońca
- możliwość zdjęcia urządzenia na czas mycia lub zimy
Czy wiatrak obrotowy jest lepszy od stałego?
Konstrukcje z obrotem 360 stopni lub oscylacją rozprowadzają powietrze szerzej, co ma sens przy kilku osobach w kabinie. Płaci się za to głośnością mechanizmu i wyższą ceną.
Przy jednym kierowcy i chłodzeniu punktowym obrót nie daje nic – strumień przez większość czasu kieruje się w pustą przestrzeń. Wtedy praktyczniejsza jest konstrukcja z regulowanym kątem, którą ustawia się raz.
Lista kontrolna wyboru
- napięcie instalacji pojazdu: 12 V, 24 V lub urządzenie dwunapięciowe
- wielkość śmigła dopasowana do zadania – punktowo czy cała kabina
- liczba wolnych gniazd 12 V i portów USB w pojeździe
- sposób mocowania odpowiedni do miejsca montażu
- regulacja obrotów, jeśli wiatrak ma pracować podczas rozmowy lub jazdy z radiem
Punkty pierwszy i drugi decydują o tym, czy urządzenie zadziała. Trzeci i czwarty o tym, czy będzie się z niego wygodnie korzystać.
Zasilanie 12 V do chłodzenia kabiny, USB do chłodzenia punktowego – ten podział sprawdza się w większości sytuacji. Zawsze jednak najpierw sprawdza się napięcie instalacji pojazdu, bo to jedyny parametr, którego pomyłka kończy się zniszczeniem urządzenia.